مردم بازنده اصلی گرانی شیر و محصولات لبنی

با افزایش بی‌وقفه قیمت‌ها در بازار شیر و لبنیات هم‌اکنون پس از گذشت ماه‌ها مردم شاهد ثبات قیمت در میان محصولات لبنی هستند؛ هر چند این تلاطم و آشفتگی و بخصوص گرانی‌ها نتایج قابل توجهی به دنبال داشت که به نوعی زمینه‌ساز تحول در صنعت دامداری و صنایع لبنی شد.
کارشناسان می‌گویند گرانی‌های اخیر شیر و محصولات لبنی برنده‌ای نداشت اما زمینه فعالیت را تنها برای دامداران و صاحبان صنایع لبنی باقی گذاشت که توانایی رقابت را در شرایط بحرانی داشتند. هم اکنون دامداران صنعتی با افزایش قابل توجه قیمت شیر خام و قیمت گوشت، به دنبال افزایش ظرفیت تولید خود هستند از سوی دیگر صنایع بزرگ لبنی که صاحب برندها شناخته شده نیز هستند در بازار یکه‌تازند.
در این میان واحدهای دامداری که جزو دامداری‌های صنعتی به شمار نمی‌آمدند و فعالیتی گسترده‌تر از دامداری‌های سنتی داشتند به تعطیلی کشیده شدند زیرا نتوانستند افزایش هزینه‌های تولید بخصوص قیمت نهاده‌های دامی را مدیریت کنند و از سوی دیگر واحدهای صنایع لبنی کوچک که توان رقابتی بالایی نداشتند به دنبال افزایش قیمت سوخت، هزینه‌های بسته‌بندی و نیروی انسانی به تعطیلی کشیده شده یا ظرفیت تولید خود را بسیار کاهش دادند. بنابراین افزایش هزینه‌های واحدهای تولیدی که توان رقابت را نداشتند از چرخه تولید خارج کرد هر چند نباید از نقش این واحدها در تنظیم بازار غافل شد.
یک کارشناس دامداری در این ارتباط به خبرنگار ما، می‌گوید: در ماه‌های گذشته واحدهای دامداری از چرخه تولید خارج شدند و دام‌های خود را به کشتارگاه فرستادند که اقتصادی نبودند و توان رقابت نداشتند.
علیرضا نیازپور ادامه می‌دهد: می‌توان گفت 90 درصد از کشاورزان دامدار به منظور تامین نقدینگی مورد نیاز خانواده‌های خود اقدام به دامداری می‌کنند زیرا دیگر نمی‌توانند تا فصل برداشت منتظر باشند تا درآمدی عاید آنها شود و درآمدزایی روزانه نیاز آنهاست.
وی اضافه می‌کند: این دامداران به دنبال افزایش هزینه دام بخصوص خوراک توان رقابت و نگهداری از دام‌های خود را از دست دادند و دام‌های خودر ا به کشتارگاه فرستادند اما به جرأت می‌توان گفت هیچ یک از دامداران صنعتی حتی یک دام خود را نیز به کشتارگاه نفرستادند زیرا در یک سیکل تعریف شده تولید قرار داشتند.
وی می‌گوید: از سال 1386 تا 89 دامداران زیان فراوانی را تحمل کردند زیرا قیمت شیر خام بسیار پایین بود، در این مدت وضعیت دامداران صنعتی چندان مطلوب نبود این امر سبب شد دامداران صنعتی رشد چندانی نداشته باشند و تولید آنها افزایش نیافت؛ از سوی دیگر پس از حذف یارانه شیر، سوخت و سایر نهاده‌های مورد نیاز این صنعت گران شد اما یارانه حذف شده که وعده بازگشت آن به صنعت دامداری به منظور تقویت این صنعت داده شده بود بازنگشت.
نیازپور افزود: هم‌اینک گران شدن قیمت شیر برای دامدار تنها تساوی هزینه‌ها با درآمد را به دنبال داشته از سوی دیگر کارخانجات صنایع لبنی که محصولات لبنی متنوعی تولید می‌کنند سود برند خود را می‌برند و کارخانجات کوچک زیان‌ده و به بانک‌ها بدهکار شده‌اند.
وی با بیان اینکه هم اکنون نیز قیمت شیر چندان با هزینه‌های تولید همخوانی ندارد، می‌گوید: در حال حاضر شیر با چربی 2/3 درصد و بار میکروبی زیر 100 هزار یعنی به صورت کاملا استاندارد با قیمت 960 تومان قیمت‌گذاری شده که این چندان برای دامدار به صرفه نیست.
مدیر امور دام معاونت تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان همدان اضافه می‌کند: هم اکنون شیری که دارای این ویژگی‌ها باشد توسط کارخانجات با قیمتی حدود هزار تا 1100 تومان خریداری می‌شود اما اغلب شیر تولیدی بخصوص در دامداری‌های سنتی این شرایط را نداشته و با قیمت 700 تومان خرید و فروش می‌شود.
وی می‌گوید: گران شدن قیمت شیر و محصولات لبنی، مردم را با مشکلاتی روبه‌رو کرد که از مهمترین آنها می‌توان به کاهش سرانه مصرف شیر علی‌رغم ارزش غذایی آن اشاره کرد؛ از سوی دیگر هم اکنون بر خلاف زحمات و برنامه‌ریزی‌های گسترده که برای مصرف شیرهای استاندارد و پاستوریزه در سال‌های گذشته انجام شده بود مردم بار دیگر مصرف شیر خام را در پیش گرفته‌اند.
نیازپور خاطرنشان کرد: هم‌اکنون ماست‌بندی‌های سنتی دوباره جای خود را در میان مردم باز کرده‌اند و علاوه بر تهدید برای سلامت شهروندان می‌توانند فعالیت اقتصادی کارخانجات لبنی را با تهدید روبه‌رو کنند.
وی افزود: در شهر همدان شیر خام با قیمت 1200 تا 1300 تومان به مردم فروخته می‌شود؛ هر چند ممکن است به دلیل بار میکروبی یا چربی آن قیمتی کمتر از قیمت مصوب یعنی 960 تومان نیز داشته باشد این امر در آینده نزدیک مشکل‌زا خواهد بود.
هر چند دامداران و صاحبان صنایع لبنی از شرایط پیش آمده چندان راضی نیستند و می‌گویند که سودی از  گرانی شیر نبرده‌اند اما می‌توان گفت بازنده اصلی گرانی شیر و محصولات لبنی مردم بودند، حلقه مفقوده که سبب زیان دامدار، صاحبان صنایع لبنی و مردم شد را می‌توان در عدم تخصیص یارانه تولید شیر پس از حذف آن جستجو کرد.

منبع : روزنامه همدان پیام